Nawigacja

Aktualności

Złota obrączka po byłym więźniu obozów koncentracyjnych trafiła do rodziny

 

W dniu 2 lipca 2020 r. w Archiwum IPN odbyło się oficjalne przekazanie obrączki ślubnej należącej do byłego więźnia obozów koncentracyjnych KL Auschwitz i KL Neuengamme, Szczepana Brzozowskiego. Unikatową pamiątkę rodzinną Bartłomiejowi Brzozowskiemu, prawnukowi ofiary niemieckich represji, wręczył zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma wraz z dyrektor Archiwum IPN Marzeną Kruk. Spotkanie jest rezultatem kwerendy przeprowadzonej przez Centrum Informacji o Ofiarach II Wojny Światowej i przy współpracy z Arolsen Archives – Międzynarodowym Centrum Prześladowań Nazistowskich, które prowadzi projekt #StolenMemory.

 

Kampanię #StolenMemory, mającą na celu zwrócenie „skradzionej pamięci”, jak największej liczbie rodzin, Arolsen Archives rozpoczęło w 2016 r. W posiadaniu archiwum w Niemczech znajduje się prawie 3 000 rzeczy osobistych, tzw. Effekten z obozów koncentracyjnych: zegarki kieszonkowe, zegarki na rękę, pierścionki, portfele, zdjęcia rodzinne oraz przedmioty codziennego użytku. Największa zachowana kolekcja mienia osobistego w Arolsen Archives pochodzi z obozu koncentracyjnego Neuengamme.W miarę zbliżania się aliantów, komendant obozu nakazał usunąć z terenu obozu rzeczy i odzież więźniów. Później żołnierze brytyjscy znaleźli tzw. Effekten w Lunden w Szlezwiku-Holsztynie. Zachowały się również przedmioty osobiste z obozów koncentracyjnych Bergen-Belsen i Dachau, jednak w znacznie mniejszej ilości. Należały do więźniów z ponad 30 krajów – wiele z nich pochodziło z Polski. Wśród tych rzeczy znalazła się również obrączka ślubna Szczepana Brzozowskiego.

 

Szczepan Brzozowski urodził się w 1904 r. Mieszkał z żoną Antoniną i dwójką synów we wsi Sobki, pow. Bełchatów. W okresie II wojny światowej zaangażował się w działalność konspiracyjną, za co został 4 marca 1943 r. osadzony w obozie koncentracyjnym KL Auschwitz jako więzień polityczny o numerze 106271 (w dokumentach figuruje jako Stefan Brzozowski). W dniach 8 oraz 15 marca 1943 r. został odnotowany w księdze oddziału chirurgicznego szpitala obozowego (blok 21). Diagnoza z 8 marca: Abscessus tegmenti abdominis (ropnie w tętnicy brzusznej), diagnoza z 15 marca – prawdopodobnie Carbunculus nuchae (czyrak na karku). Według rodzinnych relacji udało mu się uciec z obozu i wrócić w rodzinne strony.  Jednak na wolności nie przebywał długo, został ponownie aresztowany przez niemiecką policję i przetransportowany do KL Neuengamme, gdzie otrzymał numer obozowy 23096. Po wojnie nie powrócił już do domu. Prawdopodobnie zginął w katastrofie statków Cap Arcona lub Thielbeck 3 maja 1945 r., zatopionych na Bałtyku przez lotnictwo angielskie.

 

Dzięki poszukiwaniom przeprowadzonym przez Centrum Informacji o Ofiarach II Wojny Światowej oraz działaniom podjętym przez Archiwum IPN wspólnie z Arolsen Archives, po wielu latach wróciła do rodziny Brzozowskich tak cenna pamiątka. Wyniki kwerend nieraz są dużym zaskoczeniem dla rodzin poszukujących informacji o losach swoich bliskich, potwierdzając tym samym, że warto szukać i złożyć zapytanie do Centrum Informacji o Ofiarach II Wojny Światowej. Mimo upływu wielu lat od zakończenia II wojny światowej, pomagamy w odkrywaniu rodzinnych historii i przywracaniu pamięci o ofiarach represji niemieckich i sowieckich.

 

 

Fot. Katarzyna Adamów

do góry